مشخصات حشره کامل :

حشره کامل سوسک کوچکی به طول 8/1 تا 3 میلیمتر به شکل بیضی کشیده و به رنگ قهوه ای متمایل به قرمز یراق استکه کاملاً از کرک های لطیف زرد رنگ پوشیده شده و کرک های قسمت انتهایی بدن آن قهوه ای رنگ است موها در قسمت سر از بین رفته اند و قسمت فوقانی سر صاف به نظر می رسد شاخک ها 11 بندی است که شکل آنها در نرها و ماده متفاوت است در ماده ها 5 بند و در ندها 4 بند انتهایی پهن تر شده و ماسو را تشکیل میدهد بالپوش ها در انتهای بدن گرد و در روی آنها اغلب لکه های نامشخص به رنگ قرمز قهوه ای دیده می شود سطح شکمی بدن از کرک های ظریف کم رنگ پوشیده شده اند

مناطق انتشار:

اصل این حشره متعلق به هندوستان شرقی است، که در سالهای اخیر به سرعت در اغلب تقاط دنیا پراکنده شده است، به طوری که در حال خاضر در کشورهای سنگاپور ، سیلان ، ژاپن ، کره، فیلیپین ، استرالیا ، مصر و دیگر کشورهای آسیایی و اروپای مرکزی و جنوبی دیده می شود.

این آفت روزی در ایران جزء آفات قرنطینه ای به شمار می آمد، ولی امروزه در همه نقاط ایران که هوا گرم است ، وجود دارد

موارد مورد تغذیه و خسارت:

لمبه گندم بکی از آفات مهم محصولات انباری است، که در درجه اول گندم و جو تغذیه می کند و به غلات دیگر مانند برنج ، چاودار، و غیره نیز خسارت سنگینی وارد می کند

این حشره بر خلاف دیگر حشرات خانواده Dermestidea  که دارای رژیم غذایی گوشت خواری هستند، به ندرت به خوردن فراورده های حیوانی تمایل نشان می دهد و گاهی اوقات از حشرات مرده و خون خشک نیز تغذیه می نمایند و از بقولات و دانه  های روغنی نیز تغذیه می نمایند. خسارت آن فقط مربوط به لارو آن است، حشره کامل با وجود فعال بودن و داشتن قطعات دهانی طبیعی، با این وجود تغذیه نمی کند و اگر هم تغذیه یکند بسیار ناچیز خواهد بود

Norris ، ضمن بررسی های گسترده خود ثابت کرده که حشره کامل برای تولید مثل و ادامه زندگی خود به هیچ نوع ماده غذایی نیاز ندارد

بر اساس نظر Lepesme (1994)، لاروهای جوان، حداقل تا سن سوم قادر به تغذیه از دانه های سالم نیستند، و در سن پایین از دانه های شکسته و یا دانه هایی که قبل از این به وسیله حشرات دیگر خورده شده اند تغذیه می کنند.

لاروها قادرند تمام محتویات دانه را خورده و از بین ببرد و به مرور زمان که بزرگتر می شوند برای خوردن مواد غذایی رغبت بیشتری نشان می دهند، و توانایی تغذیه از دانه های سالم را نیز بدست می آورند

محل فعالیت لاروها بیشتر در روی توده محصولات است و اغلب از نفوذ به اعماق قله خودداری می کنند

محصولات آفت زده به علت آمیخته شدن با مدفوع ، پوسته های لاروها و موهای کنده شده از بدن لارو مرغوب نمی باشدو در صورتی که از آرد آلوده به موهای بدن لارو نان پخته شود در دستگاه گوارش انسان می تواند اختلالاتی ایجاد نماید

زیست شناسی:

حشره کامل در حرارت های مساعد یک روز پس از خارج شدن از شفیره جفت گبری می کنند جفت گیری معمولا در شب انجام می گیرد و یک بار جفت گیری کافی است که تمام تخم های حشره ماده لقاح شده باشد ولی معمولاً چند بار جفت گیری انجام می گیرد. میزان

درصد جفت گیری و بارور شدن سوسک های ماده به درجه حرارت بستگی دارد. بهترین درجه حرارت بین 31 و 37 درجه حرارت است

مدت دوره تخم گذاری با درجه حرارت ارتباط دارد:

در حرارت 15 تا 20 درجه دوره تخم گذاری 26 تا 41 روز طول می کشد و حشره ماده بیش از روزی 2 تا 3  تخم  نمی گذارد . ولی در حرارت 30 تا 36 درجه تخم گذاری 5 تا 7 روز استو تعداد تخم رو زانه ممکن است به 18 عدد برسد در درجه حرارت های بالاتر یا پایین تر از 32 درجه تا 36 درجه اغلب نخم ها ممکن است بدون نطفه شده و یا قبل از تفریخ از بین برود.

در درجه حرارت OPTIMUM  (32 -36 درجه ) 60 تا 70 درصد تخم ها تفریخ می شود و درجه حرارت 15 درجه فقط 5 درصد تخم ها تکامل خود را به پایان می رسانند

مدت تکامل تخم و دوره  لاروی:

مدت تکامل تخم و دوره  لاروی با ردجه حرارت و رطوبت بستگی دارد

لاروها در 5 درجه حرارت از حرکت و فعالیت باز می مانند ولی در شرایط متناسب تر 4 تا 7 مرتبه پوست عوض می کنند ولی در شرایط نامناسب ممکن است تا 15 مرتبه تغییر جلد دهند

دوران تکامل لمبه گندم در درجه حرارت اپتیمم 32 تا 36 درجه سانتیگراد 35 روز است و در 10 درجه سانتیگراد به 147 روز می رسد و این مدت در شرایط نامناسب تا 4 سال ممکن است طول بکشد.

لاروهای این حشره در مقابل حرارت سرما زدگی و گرسنگی مقاومت زیادی دارند و ممکن است ماه ها و سال ها در محلی در شکاف دیوارها به زندگی خود ادامه دهند .

حشرات بالغ معمولاً  تغذیه نمی کنند و در صورت تغذیه فعالیت آنها به قدری ناچیز است که ارزش اقتصادی پیدا نمی کنند، این آفت در هندوستان در سال تا 4 نسل تولید می نمایند.

لاروها می توانند حتی یک سال بدون غذا زندگی کنند ولی 250000 لارو  قادرند در ظرف یک ماه از 100 کیلو گرم  گندم دیگر چیزی برای مصرف باقی نگذارند.

روش های مبارزه :

این حشره به سموم و در برابر آفت کش ها بسیار مقاوم می باشد . می توان درزهای توصیه شده را تا 20% افزایش داد

استفاده از روش گازی: مثل قرص فتوکسین که هر گرم آن بعد از تصفیه یک گرو گاز فسفورهیدروژن آزاد می کند. قطر هر قرص 18 و ضخامت آن 6 میلیمتر است

طرز مبارزه با لمبه گندم:

برای مبارزه با لمبه گندم می توان از سموم گازی مختلف استفاده کرد.

سموم گازی که در این مورد به کار می روند عبارتند از :

1-                       متیل برماید:

الف: در فشار معمولی هوا

مقدار  g/ T  ، متیل برماید بمدت 24 ساعت در گرمای 10 تا 19 درجه یا مقدار 16 گرم ، بمدت 3 ساعت در گرمای 20 درجه و بیشتر

اسید سیانیدریک:

الف: فشار معمولی هوا:

مقدار  40g/  به مدت 24 ساعت در گرمای 10 تا 19 درجه سانتیگراد یا مقدار 32 g/  به مدت 24 ساعت و در گرمای 20 درجه و بیشتر

2-         
نکات مهم در استفاده از این گاز:

اگر مقدار گرما از 10 درجه سانتیگراد کمتر باشد آفت زدایی بذرها نتیجه مطلوی نخواهد داد

آفت زدایی بهتر است در گرمای15 درجه و یا بیشتر انجام شود

اگر مقدار رطوبت بذر از 14% تجاوز می کند در اینصورت نباید تحت تاثیر گاز اسید سیانیدریک قرار بگیرد.

3-                       گاز هیدروژن فسفر را برای اغلب بذرها می توان بکار برد. آزمایش های اخیر نشان داده است که این گاز به جوانۀ بذرهای مختلف هیچگونه آسیبی وارد نمی کند.

دز پذیرفته شده برای اغلب بذرها به قرار زیر است:

یک قرص در 400 لیتر

مدت گازدهی :

5 روز در گرمای 15-12 درجۀ سانتیگراد

4 روز در گرمای 20 تا 16 درجه

3 روز در گرمای 21 درجه و بیشتر

در کل این حشره در مقابل آفت کش ها بسیار مقاوم می باشد و می توان دزهای توصیه شده را تا 20% افزایش داد